Kur riski kimin zerinde kalacak? 
DALGALI kura getiimiz gnlerde bankaclk sektrnn stlendii kur riski sermayelerinin birka katyd. 

Dviz kurlar frlad. Dvizde ak pozisyon tayan bankalar zarar ettiler. Sermayelerini yitirdiler.

stlendikleri zarar durdurabilmek iin dviz almna ynelip yeniden dviz kurlarn frlatmasnlar diye, Hazine, TL cinsinden kard devlet i borlanma senetlerini istee bal olarak dviz cinsinden ya da dvize endeksli devlet i borlanma senetleri ile deitirdi. Takas yapt.

Yaplan takas ilemiyle bankalarn alm olduklar kur riskini devlet zerine alm oldu. Takas yapldnda dolar kuru 1 milyon 150 bin lira civarndayd. Bugn ise 1 milyon 300 bin lira civarnda. Kur fazla deimedi. Bankalarn dvizde ak pozisyon alarak salayaca karlar Hazine borlanma maliyetini azaltarak elde etmi oldu.

SESSZ REKABET

Dviz kurunun iki buuk yl evveline gre fazla deimemi olmas ekonomide kur riskinin gerekleme olasln artran bir olgudur. Dolaysyla, iyi bir portfy yneticisi olarak, Hazine, 2001 ylnn yaz aylarndan beri stlendii kur riskinden yava yava kurtulmak istiyor.

Bu amala geenlerde bir takas ihalesi daha yapld. Bu kez, Hazine dviz zerinden olan borlarn Trk Liras'na evirmek istedi. Fakat, ihale iin koyduu azami takas miktarnn ancak te birini gerekletirebildi.

Hazine'nin kur riskinden kurtulmas demek bankaclk sektrnn ya bu kur riskini stlenmesi ya da Hazine ile takas ettii TL karl dviz alacaklar kadar piyasadan dviz almas anlamna geliyor. Ama, bankalar da en az Hazine kadar iyi portfy yneticisi durumundalar. 

Grne gre, bankaclk sistemi ne daha fazla dviz riski almak istiyor ne de dviz riski almamak iin Hazine'den takas ettii dviz alacaklar kadar piyasaya girip dviz almlar yoluyla kurlar ykseltmek istiyor. Dolaysyla, Hazine'nin dvizden TL'ye yapmaya alt takasa bankalar fazla rabet etmiyor.

2001 ylnda yaplan takasa konu i borlanma senetlerinin bir ksm bu yln yaz aylarnda itfa edecek. Dengeler deimedii taktirde, bankalar dviz alacaklarnn itfa etmesiyle dviz varlklarn TL'ye gemeye ok fazla raz olmayacaklar. Yani, kur riskinin kim tarafndan stlenilecei konusunda Hazine ve bankalar arasnda piyasada sessiz bir rekabet yaanacak.

APA HTYACI

Hazine'nin kur riskinden kurtulmak ynnde srar etmesi TL faizlerini artrc bir etken olacaktr. Belli bir faiz dzeyinde, bankalar dvizde ak pozisyon almalar iin tevik edilmi olacaktr. Bu kez de, bankalar zerine BDDK tarafndan konulan snrlamalar sorun olmaya balayacaktr.

Bu yapda, devletin daha bir sre dviz riski ile yaamas kanlmaz grnmektedir. Devletin i borlanmada dviz riski tamas saatli bir bombann zerinde oturmas gibidir. Uzun sre bankalar bu saatli bombann zerinde oturmulard. Sonunda, bomba patlamt. imdi, devletin, patlatmadan saatli bombann zerinde oturmaya almas gerekmektedir.

Ekonomideki dengeleri bozmayacak ekilde devletin ekonomi politikalar uygulamasnn bir zorunluluu da bu alandan gelmektedir. Bu artlarda, ekonomi politikalarndan saplmayaca ynnde bir apann varl daha da nemli hale gelmektedir. Konunun nemi kur riskinin bankalarn zerine atlmasyla deimemektedir.
